Pertikaian mahkamah yang berterusan antara kerajaan GPS Sarawak dan PETRONAS telah secara serius meruntuhkan kredibiliti, autoriti, dan kuasa rundingan kerajaan GPS dalam berurusan dengan Kerajaan Persekutuan dan PETRONAS. Konfrontasi undang-undang ini telah mendedahkan kelemahan GPS dan ketidakupayaannya untuk secara tegas melindungi hak dan kepentingan Sarawak ke atas sumber minyak dan gasnya sendiri.

Rakyat Sarawak di kawasan akar umbi semakin kecewa dan hilang sabar dengan sikap lembut, tunduk, dan tidak konfrontasi yang diambil oleh kerajaan GPS. Walaupun beberapa nasihat dan amaran berulang kali daripada Parti Bumi Kenyalang (PBK), kerajaan GPS gagal mengambil langkah politik penting dan perlu untuk memohon Parlimen memansuhkan Akta Pembangunan Petroleum 1974 (PDA 74), Akta Laut Wilayah (TSA), dan Akta Benua Sempadan (CSA). Undang-undang persekutuan ini secara sistematik telah merampas hak kedaulatan Sarawak ke atas sumber minyak dan gasnya.

Daripada maklumat yang dikumpul oleh PBK merentasi Sarawak, terdapat sentimen awam yang semakin jelas dan tidak boleh disangkal menuntut kerajaan GPS mengambil pendirian tegas. Rakyat Sarawak mengharapkan GPS mengeluarkan ultimatum yang jelas kepada Kerajaan Persekutuan: mansuhkan PDA 74, TSA, dan CSA, serta pulangkan hak milik penuh dan kawalan ke atas sumber minyak dan gas kepada Sarawak — atau Sarawak mesti mempertimbangkan dengan serius kedudukannya dalam Persekutuan Malaysia.

Menurut seorang peguam kanan di Malaya, terma dan jaminan Perjanjian Malaysia 1963 (MA63) tidak dipenuhi. Berdasarkan perkara ini, Sarawak dan Sabah mempunyai hak undang-undang dan perlembagaan untuk memutuskan sama ada ingin kekal atau menarik diri dari Persekutuan Malaysia. Ini bukan retorik politik; ia adalah realiti undang-undang yang timbul daripada pelanggaran MA63 selama beberapa dekad.

Kerajaan GPS kini dilihat secara meluas oleh rakyat Sarawak sebagai lemah, ragu-ragu, dan tidak berkesan dalam menentang Kerajaan Persekutuan dan PETRONAS. PBK melihat situasi ini dengan kebimbangan yang serius. Kepimpinan yang gagal mempertahankan kekayaan dan masa depan Sarawak adalah kepimpinan yang telah hilang autoriti moral.

Dianggarkan PETRONAS mengeksploitasi tidak kurang dari *850,000 tong minyak mentah Sarawak sehari*. Ini bermakna sejak penggubalan PDA 74, **berpuluh bilion ringgit hasil kekayaan minyak Sarawak telah diambil**, menghilangkan peluang rakyat Sarawak untuk pembangunan, infrastruktur, pendidikan, dan keselamatan ekonomi. Ini bukan sekadar kerugian kewangan — ia adalah tindakan ketidakadilan ekonomi terhadap rakyat Sarawak.

Yang paling membimbangkan, seorang penasihat undang-undang kanan Kerajaan Sarawak mendedahkan bahawa Rang Undang-Undang Pembangunan Petroleum tidak pernah dirujuk kepada Pejabat Peguam Negara Sarawak pada masa ia diluluskan. Akibatnya, Kabinet Negeri Sarawak dinafikan nasihat undang-undang yang sewajarnya sebelum hak minyak dan gas Sarawak diserahkan. Ini menimbulkan persoalan asas dan membimbangkan: *Adakah ini bukan satu rompakan politik sumber minyak dan gas Sarawak oleh Kerajaan Persekutuan?*

PBK menyeru kerajaan GPS untuk berhenti melengah-lengahkan, berhenti berlakon, dan berhenti memuja kuasa persekutuan. Hak Sarawak tidak boleh dirunding, dan kesabaran Sarawak semakin tipis. Sejarah akan menilai dengan tegas mereka yang gagal bertindak apabila kekayaan, maruah, dan masa depan Sarawak dipertaruhkan.